Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej ustanowiony 28 grudnia 1918 roku dekretem Naczelnika Państwa Józefa Piłsudskiego był jedną z pierwszych instytucji utworzonych po odzyskaniu niepodległości. Ten sam akt prawny określił również podstawowe ramy działania rzeczników patentowych, jako zawodowych pełnomocników upoważnionych do reprezentowania stron postępowania przed Urzędem Patentowym RP. W 1919 r. Naczelnik Państwa wydał trzy kolejne dekrety stanowiące pierwsze nowoczesne regulacje prawne odzwierciedlające potrzeby polskiego społeczeństwa w zakresie ochrony własności przemysłowej, niezbędnej dla rozwoju gospodarczego odrodzonego państwa. Dzięki temu dorobek intelektualny polskich wynalazców, naukowców oraz twórców rozwiązań technicznych i projektowych chroniony jest od 90 lat, choć zakres oraz charakter tej ochrony nie były w tym długim okresie jednolite.
W 1919 roku Polska przystąpiła do Konwencji paryskiej z 1883 r. będącej pierwszym aktem międzynarodowym regulującym zasady ochrony własności przemysłowej. Konwencja, do której należą obecnie 183 państwa, stanowi na całym świecie podstawę traktatów i porozumień międzypaństwowych służących ochronie praw wyłącznych odnoszących się do przedmiotów własności przemysłowej. Obecnie obowiązujące w naszym kraju prawo własności przemysłowej jest zharmonizowane zarówno z najważniejszymi regulacjami międzynarodowymi, jak i z prawem europejskim i unijnym, co gwarantuje pełny udział naszego kraju w europejskim systemie ochrony wynalazków oraz we wspólnotowych systemach ochrony znaków towarowych, wzorów przemysłowych oraz w unijnym systemie oznaczeń geograficznych.
Do Urzędu Patentowego RP wpływa w trybie krajowym łącznie ok. 20 tys. zgłoszeń wynalazków, wzorów użytkowych, wzorów przemysłowych i znaków towarowych rocznie. Na terenie Polski pozostaje aktualnie w mocy ponad 144 tys. praw wyłącznych, w tym ponad 16 tys. patentów.
W ramach swoich zadań ustawowych Urząd Patentowy prowadzi także listę rzeczników patentowych uprawnionych do występowania w charakterze pełnomocników stron w postępowaniach przed Urzędem Patentowym, sądami administracyjnymi oraz innymi sądami i organami orzekającymi w sprawach własności przemysłowej. Obecnie na listę wpisanych jest blisko 1000 osób uprawnionych do wykonywania zawodu rzecznika patentowego.
Zadania Urzędu Patentowego, poza udzielaniem praw wyłącznych, obejmują także udostępnianie informacji patentowej, upowszechnianie wiedzy o ochronie własności przemysłowej, prowadzenie działalności edukacyjnej w zakresie zagadnień dotyczących ochrony własności intelektualnej i jej znaczenia dla rozwoju gospodarczego kraju oraz podejmowanie różnorodnych inicjatyw służących pobudzaniu innowacyjności i przedsiębiorczości polskiego społeczeństwa.
Obchody 90. rocznicy ochrony własności przemysłowej oraz ustanowienia Urzędu Patentowego RP i zawodu rzecznika patentowego mają głównie charakter edukacyjny, ukierunkowany na poszerzanie społecznej świadomości i wiedzy w zakresie ochrony własności przemysłowej oraz intelektualnej, a także znaczenia praw wyłącznych dla rozwoju innowacyjnej i konkurencyjnej gospodarki. Obchody jubileuszowe zostały objęte honorowym patronatem Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej Lecha Kaczyńskiego.
W ramach obchodów jubileuszowych Urząd Patentowy organizuje cykl wydarzeń poświęconych zagadnieniom własności przemysłowej oraz wydaje publikacje popularyzujące ideę szerokiej ochrony prawnej przysługującej twórcom innowacyjnych rozwiązań naukowo-technicznych.
Rok jubileuszowy został zainicjowany 14 marca 2008 r. poprzez organizację konferencji “Ochrona własności intelektualnej warunkiem sukcesu kobiet w nauce i biznesie”, kolejnym wydarzeniem stał się Światowy Dzień Własności Intelektualnej, który odbył się 25 kwietnia 2008 r. pod hasłem przeciwdziałania piractwu intelektualnemu, 28 maja 2008 r. odbyła się w Warszawie międzynarodowa konferencja PATLIB 2008 poświęcona informacji patentowej, a w dn. 4-5 września 2008 r. w Uniwersytecie Jagiellońskim zostało zorganizowane międzynarodowe sympozjum naukowe na temat wyceny wartości praw wyłącznych oraz ryzyka związanego z wdrażaniem nowych rozwiązań.
W dniu 3 października 2008 r. odbyła się w Muzeum Techniki w Warszawie pod honorowym patronatem Wiceprezesa Rady Ministrów, Ministra Gospodarki Waldemara Pawlaka międzynarodowa konferencja na temat “Polski i europejski system ochrony własności przemysłowej”, której towarzyszyły wystawy polskich wynalazków oraz wzornictwa przemysłowego. Konferencja poprzedziła uroczysty koncert w Teatrze Wielkim, w trakcie którego przedstawiciel Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej dokonał wręczenia Krzyża Kawalerskiego Odrodzenia Polski, który został przyznany prorektorowi Uniwersytetu Jagiellońskiego prof. dr hab. Michałowi du Vall. Prestiżowe wyróżnienia przyznane przez Światową Organizację Własności Intelektualnej dla Uniwersytetu Jagiellońskiego oraz Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej za wybitne osiągnięcia innowacyjne w działalności dydaktycznej i badaniach naukowych wręczył Dyrektor Generalny WIPO Francis Gurry. Honorowe odznaki “Za zasługi dla wynalazczości” otrzymało Muzeum Techniki oraz czasopismo Przegląd Techniczny, jako podmioty mające ogromne osiągnięcia w krzewieniu kultury technicznej i działaniu na rzecz rozwoju innowacyjności. Podczas konferencji w Muzeum Techniki wręczone zostały także specjalne wyróżnienia przyznane przez Prezesa Urzędu Patentowego osobom i podmiotom szczególnie zasłużonym dla ochrony własności przemysłowej (naukowcy, przedsiębiorcy, dziennikarze). Wysokim odznaczeniem państwowym "Za długoletnią służbę" przyznanym przez Prezesa Rady Ministrów zostało wyróżnionych 18 pracowników Urzędu Patentowego RP z ponad 40-letnim stażem pracy.
W ramach kontynuacji wydarzeń jubileuszowych w dniu 14 listopada 2008 odbyło się uroczyste rozstrzygnięcie VI edycji dorocznych konkursów na plakat oraz pracę naukową o tematyce związanej z ochroną własności przemysłowej. Wydarzenie to miało miejsce w salach Muzeum Plakatu w Warszawie wraz z wernisażem retrospektywnej wystawy plakatów nagrodzonych we wszystkich dotychczasowych edycjach konkursu. Inicjatywy edukacyjne podejmowane przez Urząd Patentowy dla upamiętnienia jubileuszu 90. rocznicy ochrony własności przemysłowej mają charakter długofalowy i będą kontynuowane także w roku 2009.
Przywołując symboliczną datę swojego powstania, Urząd Patentowy pragnie, odwołując się do historycznych doświadczeń minionego 90-lecia, wskazać przede wszystkim na fundamentalne znaczenie ochrony własności przemysłowej dla umacniania potencjału intelektualnego i ekonomicznego Polski.
Zobacz prezentacje z konferencji jubileuszowej "Polski i europejski system ochrony własności przemysłowej" przeprowadzonej w dniu 3 października 2008 r. w Muzeum Techniki:
1. Rzecznik patentowy - wizja zawodu - Andrzej Kacperski, Prezes Polskiej Izby Rzeczników Patentowych
2. Programy komputerowe w systemie prawa patentowego - prof. dr hab. Aurelia Nowicka UAM
3. Znaki towarowe. Ewolucja przedmiotu ochrony prawnej - prof. dr hab. Ryszard Skubisz UMCS
4. Wzór przemysłowy. Między funkcjonalnością a estetyką - prof. dr hab. Krystyna Szczepanowska Kozłowska UW
5. BIO - patenty i przyszłość technologii - prof. dr hab. Tomasz Twardowski - Polska Akademia Nauk
6. Geneza i rozwój prawa patentowego - prof. dr hab. Michał du Vall - UJ
Inne materiały jubileuszowe:
Zobacz fotoreportaż z obchodów jubileuszowych
Zobacz oficjalne listy i gratulacje nadesłane z okazji Jubileuszu
Zobacz jubileuszowy Raport Roczny UPRP
Zobacz plakat jubileuszowy UPRP
Zobacz kartkę pocztową wydaną z okazji jubileuszu UPRP
Dekret Józefa Piłsudskiego powołujący Urząd Patentowy
Współorganizatorzy obchodów jubileuszowych
Pracownicy UPRP odznaczeni "Medalem za długoletnią służbę"