Strona uprp.pl korzysta z plików cookie. Brak zmiany ustawienia przeglądarki oznacza zgodę na korzystanie z plików cookie.X

Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej


Wynalazki i wzory użytkowe są przedmiotami ochrony, na które Urząd Patentowy RP udziela praw wyłącznych. Na wynalazki udzielane są patenty, a na wzory użytkowe udzielane są prawa ochronne.

Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (Dz.U. z 2003 r. Nr 119, poz. 1117 ze zmianami), podobnie jak inne ustawy na świecie dotyczące dziedziny własności przemysłowej, nie definiuje pojęcia wynalazku.

Ustawa ta wskazuje natomiast, na jakie wynalazki może być udzielona ochrona.

I tak art. 24 ww. ustawy stanowi, że „patenty są udzielane – bez względu na dziedzinę techniki – na wynalazki, które są nowe, posiadają poziom wynalazczy i nadają się do przemysłowego stosowania”.

Tak zdefiniowany wynalazek podlegający opatentowaniu musi być rozwiązaniem o charakterze technicznym.

Wynalazek uważa się za nowy, jeśli nie jest on częścią stanu techniki.

Wynalazek uważa się za posiadający poziom wynalazczy, jeżeli wynalazek ten nie wynika dla znawcy, w sposób oczywisty, ze stanu techniki.

Wynalazek uważany jest za nadający się do przemysłowego stosowania, jeżeli według wynalazku może być uzyskiwany wytwór lub wykorzystywany sposób, w rozumieniu technicznym, w jakiejkolwiek działalności przemysłowej, nie wykluczając rolnictwa.

W ustawie wskazano ponadto, co należy rozumieć pod pojęciem wynalazku biotechnologicznego. Zgodnie z art. 931 pod pojęciem tym rozumie się wynalazek w rozumieniu art. 24 ustawy, dotyczący wytworu składającego się z materiału biologicznego lub zawierającego taki materiał albo sposobu, za pomocą którego materiał biologiczny jest wytwarzany, przetwarzany lub wykorzystywany.

Za wynalazki biotechnologiczne, na które mogą być udzielone patenty, uważa się w szczególności wynalazki:

  • stanowiące materiał biologiczny, który jest wyizolowany ze swojego naturalnego środowiska lub wytworzony sposobem technicznym, nawet jeżeli poprzednio występował w naturze;
  • stanowiące element wyizolowany z ciała ludzkiego lub w inny sposób wytworzony sposobem technicznym, włącznie z sekwencją lub częściową sekwencją genu, nawet jeżeli budowa tego elementu jest identyczna z budową elementu naturalnego; zgłoszenie dotyczące sekwencji lub częściowej sekwencji genu powinno ujawniać ich przemysłowe zastosowanie;
  • dotyczące roślin lub zwierząt, jeżeli możliwości techniczne stosowania wynalazku nie ograniczają się do szczególnej odmiany roślin lub rasy zwierząt.

Za wynalazek nie uważa się ciała ludzkiego w różnych jego stadiach formowania się i rozwoju ani zwykłego odkrycia jednego z jego elementów, włącznie z sekwencją lub częściową sekwencją genu.

Wzorem użytkowym jest nowe i użyteczne rozwiązanie o charakterze technicznym, dotyczące kształtu, budowy lub zestawienia przedmiotu o trwałej postaci (art. 94 ust. 1 P.w.p.). 

Jak wynika z powyższej definicji, wzorem użytkowym nie mogą być: sposoby, układy elektryczne, hydrauliczne, pneumatyczne, algorytmy, maści, roztwory itp.
 
Nie na wszystkie wynalazki i wzory użytkowe spełniające ww. kryteria (wskazane w art. 24 P.w.p. odnośnie do wynalazków i w art. 94 P.w.p. odnośnie do wzorów użytkowych) można udzielić ochrony. Zgodnie z art. 29 P.w.p. (w związku z art. 100 P.w.p. odnośnie do wzorów użytkowych) patentów i praw ochronnych nie udziela się na:

  • wynalazki (wzory użytkowe), których wykorzystanie byłoby sprzeczne z porządkiem publicznym lub dobrymi obyczajami; nie uważa się za sprzeczne z porządkiem publicznym korzystanie z wynalazku tylko dlatego, że jest zabronione przez prawo;
  • odmiany roślin lub rasy zwierząt oraz czysto biologiczne sposoby hodowli roślin lub zwierząt; nie dotyczy to mikrobiologicznych sposobów hodowli ani wytworów uzyskiwanych takimi sposobami;
  • sposoby leczenia ludzi i zwierząt metodami chirurgicznymi lub terapeutycznymi oraz sposoby diagnostyki stosowane na ludziach lub zwierzętach; nie dotyczy to produktów, a w szczególności substancji lub mieszanin stosowanych w diagnostyce lub leczeniu.

Ponadto ustawa Prawo własności przemysłowej określa, w art. 28 (w związku z art. 100 P.w.p. odnośnie do wzorów użytkowych),  te obszary działalności ludzkiej, których rezultaty nie mogą być w ogóle uznane za wynalazki czy wzory użytkowe :

Za wynalazki i wzory użytkowe nie uważa się w szczególności:

  • odkryć, teorii naukowych ani metod matematycznych;
  • wytworów o charakterze jedynie estetycznym;
  • planów, zasad ani metod dotyczących działalności umysłowej lub gospodarczej oraz gier;
  • wytworów, których niemożliwość wykorzystania może być wykazana w świetle powszechnie przyjętych i uznanych zasad nauki;
  • programów do maszyn cyfrowych;
  • przedstawienia informacji.

Więcej na temat kryteriów, jakie muszą spełniać wynalazki i wzory użytkowe, aby mogły podlegać ochronie oraz o wyłączeniach spod ochrony można przeczytać w artykule „Zdolność patentowa i zdolność ochronna”.

Urząd zachęca też do lektury następujących pozycji:


 
Ustawa PWP

Ustawa Prawo własności przemysłowej z dnia 30 czerwca 2000 r. (Dz.U. z 2003r. Nr 119, poz. 1117 ze zmianami)

Linki do dokumentów związanych z ustawą udostępnione zostały w zakładce [AKTY PRAWNE]
Kategoria: obowiązujące akty prawne
Sekcja: przepisy krajowe